Materiał dla osoby 2 i prowadzącego
Dobór roli 3: Kontrola przestrzeni
Dobór wariantu roli 3 — Kontrola przestrzeni
Instrukcja dla osoby 2
Przed rozmową ze zwierzchnikiem zdefiniuj stanowisko, a następnie wybierz wykonawcę na podstawie jawnego dossier. Nie otrzymujesz informacji o ukrytym wariancie. Decyzję o stosowaniu testów ideologicznej czystości, intuicyjnych „sygnałów kłamstwa”, śledzenia życia prywatnego i prowokacji podejmujesz na własną odpowiedzialność. Pamiętaj, że nie każdy jest tym, za kogo się podaje. Oceniasz zachowanie związane z zadaniem i projektujesz proces odporny na błąd.
Wymagania etapu
- stosowanie kryteriów dostępu
- porównywanie podobnych przypadków
- minimalizacja danych
- rozpoznawanie błędu klasyfikacji
Najważniejsze ryzyka
- profilowanie według poglądu
- utrwalenie błędnej etykiety
- selektywne wyjątki
- użycie danych poza celem
Porównywalna próbka pracy
Oceń dwa fikcyjne, identyczne zachowania opisane różnym językiem i wskaż, czy reguła prowadzi do tego samego wyniku.
Oceń nie tylko wynik, lecz także pytania kandydata, oznaczenie założeń, reakcję na korektę i gotowość do przekazania pracy innej osobie.
Jawne dossier kandydatów
Kandydat Alfa
Dokładny, proceduralny, regularnie prosi o podstawę i pisemne kryterium. Pracuje wolniej, ale dobrze wskazuje luki. Nie ma dowodu, czy jest lojalnym profesjonalistą, biernym przeciwnikiem czy po prostu ostrożną osobą.
Kandydat Beta
Bardzo zmotywowany i wytrwały. Dobrze wykonuje zadanie według wzoru, ale potrzebuje przykładów i punktu konsultacji. Wcześniej popełniał błędy przy wyjątkach, lecz jawnie przyznawał, że czegoś nie rozumie.
Kandydat Gamma
Szybki, inteligentny i ambitny. W próbce dostarczył więcej niż wymagano oraz dodał własny miernik. Dobrze reagował na merytoryczne pytania, ale próbował negocjować granicę zakresu.
Kandydat Delta
Kompetentny, spokojny pod presją i bardzo przywiązany do dokumentacji. Ma doświadczenie w kilku organizacjach zewnętrznych i konsekwentnie domaga się imiennego zatwierdzania. Samo dossier nie daje podstaw do uznania go za infiltratora.
Warunkowe dopasowanie
| Profil | Zaprosić, gdy | Nie zapraszać lub ograniczyć rolę, gdy | Zabezpieczenie |
|---|---|---|---|
| Alfa | zadanie jest niejednoznaczne, wysokiego ryzyka lub wymaga audytu | sam koszt zwłoki jest wysoki, a reguła została już niezależnie zatwierdzona | termin odpowiedzi, rejestr pytań, możliwość eskalacji |
| Beta | zadanie jest wąskie, powtarzalne i dobrze opisane | wymaga samodzielnej interpretacji wyjątków albo nieodwracalnych decyzji | instrukcja krokowa, próbka, szybka konsultacja |
| Gamma | zadanie wymaga analizy i inicjatywy, a dodatki są odwracalne | mandat jest niejasny, wynik silnie nagradzany, a kontrola opóźniona | limit zakresu, podwójne zatwierdzenie, oznaczanie dodatków |
| Delta | zadanie wymaga niezależnej dokumentacji i wysokiej odporności na presję | żąda dostępu niepotrzebnego do zadania albo odmawia zwykłej kontroli | minimalny dostęp, rotacja, recenzja i pełny ślad |
Obowiązkowa decyzja osoby 2
Zapisz: wybranego kandydata, trzy przyczyny, dwa kontrargumenty, informacje brakujące, zakres dostępu, osobę zatwierdzającą, punkt przeglądu oraz warunki przeniesienia. Następnie odpowiedz, jak system zareaguje, jeśli kandydat okaże się: słabszy niż zakładano, nadgorliwy, biernie oporny albo działający na rzecz zewnętrznego podmiotu.
Weryfikacja bez kontrwywiadowczego polowania
Sprawdzaj wyłącznie rozbieżności zadaniowe: niepotrzebny dostęp, nieoznaczone dodatki, omijanie podwójnego zatwierdzenia, ukrywanie błędów, sprzeczne wyjaśnienie konkretnego dokumentu, odwet wobec kontrolującego oraz odmowę przekazania pracy. Każdy sygnał wymaga wysłuchania, porównywalnego standardu i proporcjonalnej reakcji. Nie dowodzi ukrytej tożsamości.
Rekomendacja dydaktyczna
W pierwszym przebiegu użyj wariantu 3A, aby zachować ciągłość z pierwotnym scenariuszem. W drugim 3B bada koszt niejawnych założeń, w trzecim 3C — antycypacyjne rozszerzenie, a w czwartym 3D — granice instytucjonalnej odporności. Porównuj artefakty, nie „trafność” stereotypowego rozpoznania szpiega.
Dodatkowy materiał dla obserwatora
Obserwator ma na końcu dostarczyć: uzasadnienie selekcji osoby 2, sygnały znane w chwili wyboru, sygnały pojawiające się później, alternatywne wyjaśnienia, reakcje na korektę, zakres dostępu, dodatki pochodzące od osoby 3, ryzyko fałszywego podejrzenia i wskazanie, czy zabezpieczenia zadziałały niezależnie od motywacji.